Mình đã mơ về việc tạo blog cá nhân từ ngày còn là một sinh viên. Không giống như thời điểm mới xuất hiện, hiện tại, việc tạo blog cá nhân đã không còn quá xa lạ và thậm chí đã được đơn giản hóa rất nhiều so với trước đó. Nếu bạn cũng đang ấp ủ cho mình mong ước tạo blog cá nhân thì mình hy vọng bài viết này sẽ giúp bạn có thêm một vài gợi ý cho hành trình của mình.
Blog là gì?
Blog hay weblog hiểu đơn giản là một phần đặc biệt của trang web. Trong khi đa số trang web ở dạng tĩnh hoặc ít thay đổi thì blog là một trang (page) với nhiều bài viết (blog post) được trình bày theo thứ tự thời gian, từ mới nhất đến cũ nhất. Blog thường được sử dụng cho mục đích cá nhân hoặc để quảng bá hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Chủ đề của blog vì vậy cũng đa dạng trên nhiều lĩnh vực.
Có nên tạo blog cá nhân ở thời điểm hiện tại?
Nếu là một người thích viết lách thì blog là một lựa chọn tốt để bạn bắt đầu công khai bài viết. Mình là một người hướng nội. Đôi khi việc chia sẻ hoặc phải công khai bài viết trên mạng xã hội đối với mình là một việc khá khó khăn, đó là lý do mình chọn blog như là bước đệm đầu tiên để bắt đầu. Ngoài lý do trên, có 3 lý do khác mình nghĩ bạn nên tạo blog cá nhân:
1. Lưu giữ kiến thức và trải nghiệm
Trước đây mình không thường xuyên ghi chép trải nghiệm của bản thân. Nhưng ở hiện tại, viết lách đem đến cho mình nhiều trải nghiệm rất đặc biệt. Vì vậy, mình muốn lưu giữ những điều ý nghĩa này bằng việc tạo một blog cá nhân.
Khi chọn học kỹ năng viết lách, mình cũng bắt đầu tạo thói quen ghi chép và hệ thống lại kiến thức đã học được trên blog. Chúng không chỉ giúp mình ghi nhớ tốt hơn, mà còn giúp mình lưu giữ những điều đã trải qua. Điều mình đã làm được lưu giữ bằng những ghi chép và chúng khiến mình có cảm giác như sống lại trong khoảnh khắc đó một lần nữa khi đọc.
2. Xây dựng nhân hiệu
Khi tìm hiểu nhiều hơn về viết lách, mình phát hiện các tác giả sách sẽ luôn có cho mình một blog cá nhân. Đó không chỉ là nơi để giao lưu với độc giả, mà còn được xem như một CV cá nhân.
Mặc dù vậy, không nhất thiết bạn phải là một tác giả sách hay người nổi tiếng thì mới có thể tạo blog cá nhân. Các nền tảng hiện nay cho phép chúng ta tạo một blog cá nhân nhanh chóng và đơn giản. Ai cũng có thể giới thiệu hoặc thể hiện bản thân với người khác thông qua blog. Và giống như Facebook hay Linkedin, blog cũng là một CV chất lượng.
3. Hành trình trở thành blogger là một hành trình đầy ý nghĩa
Không chỉ học cách để trở thành một blogger, hành trình này còn đem đến cho mình vô vàn những trải nghiệm quý giá. Mình không chỉ học cách thiết lập một trang web, tìm ý tưởng nội dung cho blog, thiết kế logo, xây dựng bộ nhận dạng thương hiệu mà còn vô số những việc có tên và không tên khác.
Tất cả những điều đó đã đem đến cho mình một hành trình thật sự ý nghĩa. Mình học hỏi được rất nhiều điều, nhiều hơn những gì mình có thể nghĩ. Vậy nên, mình đã ước bản thân có thể được đi trên hành trình này sớm hơn.
5 bước cơ bản để tạo blog cá nhân
Để tạo blog cá nhân, về cơ bản có 5 bước sau:
1. Chọn nền tảng, domain và hosting
1.1 Nền tảng
Hiện nay có khá nhiều nền tảng để xây dựng một blog như WordPress, Wix, Squarespace, Joomla,… Trong đó nổi bật nhất phải nhắc đến là WordPress, chiếm hơn 42% người dùng.
WordPress có hai nền tảng là wordpress.com và wordpress.org. Sự khác nhau giữa hai nền tảng này là wordpress.org cho phép chúng ta làm chủ trang web của mình. Đó cũng là lý do nếu bạn muốn xây dựng blog để phục vụ mục đích kinh doanh hoặc muốn toàn quyền quyết định với blog của mình thì wordpress.org là sự lựa chọn tối ưu.
1.2 Domain
Domain (hay tên miền) được hiểu đơn giản chính là cái tên mà bạn muốn người khác biết khi nhắc đến blog của bạn. Một số nhà cung cấp domain có thể kể đến như Hostinger, Bluehost, Namecheap,… hoặc một số nhà cung cấp ở Việt Nam như Azdigi, Inet, Mắt bão,…
Một số lưu ý khi chọn tên miền:
– Ưu tiên tên miền .com, nên ngắn gọn, không quá 14 ký tự.
– Nên dễ nhớ, dễ đánh vần và phát âm, tránh số hoặc dấu gạch nối.
– Dễ nhất là sử dụng chính tên của bạn.
Mình lựa chọn tên miền (.com) tại Inet với mức giá 241k/ năm. Cách thức đăng ký tài khoản cũng khá đơn giản, bạn chỉ cần chọn tên miền, nhâp một số thông tin theo yêu cầu sau đó tiến hành thanh toán.
1.3 Hosting
Hosting (hay máy chủ) chính là nơi cung cấp dịch vụ lưu trữ để bạn có thể xây dựng blog của mình. Phần lớn các nhà cung cấp tên miền đều có cả dịch vụ hosting như Hostinger, Bluehost, Hawkhost,… hay Azdigi, Inet, Mắt bão,… Việc chọn nhà cung cấp ở Việt Nam sẽ giúp tốc độ tải trang tốt hơn, ít gặp rủi ro do các sự cố và thuận tiện cho việc hỏi đáp kỹ thuật.
Dịch vụ hosting mình lựa chọn là của Azdigi với mức giá thời điểm khuyến mãi là 356k/ năm. Dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật tại Azdigi rất nhanh, chỉ sau khoảng vài phút gửi yêu cầu thì sẽ nhận được email phản hồi.
2. Xác định chủ đề, lên kế hoạch nội dung
2.1 Xác định chủ đề
Chủ đề blog (hay ngách) là nội dung bạn sẽ viết trên blog của mình. Mình đã đọc nhiều bài viết hướng dẫn về cách chọn ngách, tuy nhiên, mình vẫn gặp rất nhiều khó khăn trong việc quyết định. Mình bắt đầu blog The Tiny Writer với lý do rất đơn giản: mình thích viết và muốn học thêm những kỹ năng khác. Vì vậy, mình đã chọn bắt đầu với hai kỹ năng thu nhập cao là viết lách và thiết kế trên Canva. Từ kinh nghiệm của bản thân, mình nghĩ bạn có thể thử bắt đầu với điều khiến bạn yêu thích trước. Bởi vì hành trình blog cần rất nhiều sự kiên trì, và nếu đó là điều bạn yêu thích thì động lực sẽ giúp bạn kiên định hơn trên đường đi.
Có hai gợi ý về cách xác định ngách mà mình đã áp dụng:
Một là mô hình Ikigai, đây là việc đi tìm sự giao thoa giữa điều bạn thích, điều bạn làm tốt, điều xã hội cần và điều có thể kiếm được tiền. Thật sự thì mình cũng không hoàn toàn tìm ra được sự giao thoa này. Nhưng thay vì dừng lại, mình chọn bắt đầu với điều mình thích là viết lách và tiếp tục thử nghiệm để tìm ra điều phù hợp.
Hai là mô hình điểm ngọt ngào. Gợi ý này mình học được từ chị Chi Nguyễn của The Present Writer. Điểm ngọt ngào là cách gọi hợp thành từ hai yếu tố là động lực (bên trong) và khả năng (điểm mạnh). Với mình thì đó là việc tìm ra điều mình có năng khiếu để rèn luyện. Bạn hãy thử nghĩ xem mình làm rất giỏi điều gì? Mình nghĩ đây cũng là một gợi ý tốt để bắt đầu.
2.2 Kế hoạch nội dung
Kế hoạch nội dung cho blog (Blog Content Calendar) hiểu đơn giản là một bản kế hoạch chi tiết về nội dung mà bạn sẽ viết trên blog. Ban đầu, đây là điều đã gây không ít khó khăn cho mình. Vốn là một người không giỏi lên kế hoạch, mình đã mất rất nhiều thời gian để xây dựng một bản kế hoạch hoàn chỉnh. Tuy nhiên, không cần phải là một kế hoạch hoàn hảo, vì chúng ta có thể thay đổi nó trong tương lai để phù hợp hơn với những mục tiêu mới. Nhưng ban đầu việc có một bản kế hoạch sẽ giúp chúng ta định hình hướng đi tốt hơn.
Một bản kế hoạch nội dung thường bao gồm các thông tin cơ bản như ngày hoàn thành, ngày đăng, tình trạng bài viết, tên bài viết, từ khóa, ý tưởng/ ý chính sẽ triển khai, link bài viết, link nguồn tham khảo,… Bản thân mình thích sử dụng Google Sheet để lên kế hoạch vì nó tương tự như excel nên khá dễ dàng trong việc thao tác. Bạn cũng có thể download mẫu mình đang sử dụng.
3. Cài đặt blog
Quy trình cài đặt blog không quá phức tạp. Tuy nhiên, với người mới bắt đầu bạn sẽ cần nhiều thời gian để thử nghiệm và một chút kinh nghiệm để mọi thứ có thể diễn ra suôn sẻ hơn. Mình sẽ chia sẻ một số bước cơ bản để bạn có góc nhìn tổng quát.
Bước đầu tiên là cài đặt WordPress (ở đây là nền tảng wordpress.org) từ dịch vụ hosting. Hầu hết các dịch vụ hosting đều tích hợp việc cài đặt WordPress. Từ bảng điều khiển cPanel bạn tìm WordPress sau đó nhấn chọn Install để thực hiện việc cài đặt.
Sau khi cài đặt xong WordPress, tiếp theo là tiến hành cài đặt giao diện (theme) và plugin. Như đã nói trước đó, mình chọn dịch vụ hosting tại Azdigi. Khi đăng ký hosting tại đây, bạn sẽ được tặng theme bản quyền Astra và bản pro của một số plugin thông dụng như iThemes Security Pro, Rank Math SEO Pro.
Để cài đặt theme, từ giao diện Dashboard bạn chọn Appearance –> Themes và nhấn Add New -> chọn Theme -> nhấn Install.
Tương tự cho plugin, bạn chọn Plugin -> Add New -> chọn plugin cần cài đặt -> nhấn Install. Sau đó, để kích hoạt các plugin, bạn chọn plugin -> nhấn Active. Một số plugin cơ bản cần thiết cho blog như Google Site Kit, Akismet, iTheme Security, Updraft Plus, Rank Math SEO, WP Rocket, Jetpack,…
4. Đăng bài
Bài đăng blog (hay blog post) là bất kỳ bài viết, tin tức hoặc hướng dẫn được đăng trong phần blog của trang web. Một bài đăng trên blog thường bao gồm một chủ đề hoặc thắc mắc cụ thể. Bạn có thể chọn viết bài trên Word hay Google Docs hoặc soạn thảo trực tiếp trên WordPress. Trong đó, lựa chọn viết bài trên Google Docs là lựa chọn được hầu hết các blogger ưu tiên.
Để tạo một bài đăng, từ bảng điều khiển Dashboard -> chọn Posts -> Add new.
5. Quảng bá blog
Đây là bước giúp blog có thêm nhiều lượt tìm kiếm. Mạng xã hội chính là nền tảng đa số blogger lựa chọn. Ngoài Facebook thì Linkedin, Instagram, Twitter cũng là lựa chọn được nhiều blogger ưa thích. Tùy thuộc chủ đề của blog mà bạn có thể lựa chọn nền tảng mạng xã hội phù hợp. Một lưu ý nhỏ, với những người mới bắt đầu làm blog thì chỉ nên lựa chọn một hoặc hai nền tảng. Việc lựa chọn nhiều hơn có thể làm giảm sự tập trung và không hiệu quả.
Mình đã tạo một trang Fanpage cho blog The Tiny Writer. Việc tạo trang trên Facebook khá đơn giản. Bạn chỉ cần chọn mục tạo trang từ Facebook cá nhân của mình, sau đó chọn tên cho trang cần tạo.
Gợi ý 2 khóa học tạo blog cá nhân miễn phí dành cho bạn
Tạo blog cá nhân ở thời điểm hiện tại tuy không phải là quá khó khăn, nhưng cũng không phải có thể thực hiện một cách dễ dàng. Mình gợi ý cho bạn 2 khóa học tạo blog cá nhân miễn phí mình đã từng tham gia. Cả hai khóa học này đều từ những người mình rất ngưỡng mộ:
1. Khóa học từ The Introvert Writer
The Introvert Writer là ngôi nhà đầu tiên đã khơi gợi cho mình rất nhiều niềm tin để có thể bắt đầu và đi tiếp trong hành trình phát triển một blog cá nhân. Với giải thích dễ hiểu và nhiều nội dung cần thiết, mình nghĩ khóa học có thể giúp bạn có được một bức tranh toàn cảnh trước khi bắt tay vào việc tạo blog cá nhân.
Đường link khóa học: Khóa học Launch Your First Blog Ever – Khoá học làm blog miễn phí
2. Khóa học từ The Present Writer
The Present Writer cũng có một khóa học tạo blog cá nhân miễn phí qua email trong 7 ngày. Ngoài ra, bạn cũng có thể xem hướng dẫn cách tạo blog cá nhân qua video. Tất cả những kiến thức và chia sẻ trong khóa học sẽ giúp bạn có thêm nhiều gợi ý để bắt đầu hành trình blog nhiều ý nghĩa này.
Đường link khóa học: Khóa học làm blog miễn phí Chi Nguyễn (The Present Writer)